n we gaan door!
Kunnen jullie het nog volgen? Na het I shouldn’t be alive-avontuur in Alamut valley, het drukke Teheran, en de woeste woestijn, zijn we nu op weg naar de magische stad Isfahan. Ooit was Isfahan de hoofdstad en het kloppend hart van het gigantische Perzische rijk; een beschaving die al bestond toen wij in de Lage Landen nog in berenvellen rondliepen. Isfahan staat bekend om haar gigantische Emamplein met aangrenzende bazaar, waar de handel in Perzische tapijten nog altijd mensen van over de hele wereld aantrekt. Zo had ook de VOC hier een belangrijke handelspost! Isfahan werd ook wel Nesf-e-Jahan genoemd, wat ‘de halve wereld’ betekent. De stad ligt op de zijderoute en was dus een smeltkroes van verschillende culturen. Wanneer je Isfahan hebt bezocht heb je basically de halve wereld gezien. En inderdaad, wat een fantastische stad! Alhoewel ik dat in het begin niet kon inzien..
We rijden met z’n vieren Isfahan binnen en het begint lekker stressvol, want het verkeer is óók in Isfahan een gekkenhuis; mensen rijden achteruit op een driebaansweg, motorrijders die enthousiast naar je blijven zwaaien waardoor ze niet op de weg letten, auto’s die geparkeerd staan en zonder enige waarschuwing de weg op rijden . Kortom, de hartslag zit weer in de keel, en tegelijkertijd lukt het ons niet om een goede plek te vinden waar we ons kamp kunnen opslaan. Pas bij de vijfde spot is het raak; een parkeerplaats die 24/7 beveiligd is en een wc kent. De eerste wc die me letterlijk doet kokhalzen. En ik kan je zeggen, ik ben ondertussen aardig wat gewend.
aar we staan! En de volgende dag gaan we op een Free Walking Tour door Isfahan. Onze gids is een kleine, modieuze jonge vrouw en ze is bloednerveus. Ze struikelt over haar dikke Amerikaanse accent, slikt de helft van haar zinnen in, er is soms geen touw aan vast te knopen. Normaliter hang ik aan de lippen van een gids maar vandaag totaal niet, dus ik houd een afstandje en ga foto’s maken.
En Isfahan is een prachtige stad om te fotograferen. Er zijn groots opgezette, autovrije boulevards omrand met bomen, struiken en alles wat groen is. Doordat er geen auto’s rijden, hangt er een serene rust. In de groene parken discussiëren oude mannetjes met elkaar, lopen verliefde stelletjes hand in en hand, en zijn kleuterklassen spelletjes aan het spelen. Werkelijk, de rust kunnen vinden in een stad van 1,8 miljoen mensen, is wonderbaarlijk.
ie rust is overal in de stad te vinden, behalve in mijn hoofd. Er is zich een ongehoord chagrijn aan het ontwikkelen tussen mijn oren. Ik weet niet hoe het komt - vermoeidheid, te veel indrukken, of misschien zit het wel in mijn eigenste ik, maar alles is KUT! Wat niet helpt is dat we sinds lange tijd omringd zijn door… toeristen! Het zijn groepen die voornamelijk uit pensionadolosaurussen bestaan. En dit keer geen oude besjes in hun enorme campers, maar pensionado’s uit vliegtuigen, het pensionadolosaurus vliegtuig-tuig!!! DE HORROR! Het schuifelt en schilfert zich een weg door de bazaar die zich in deze stad heeft aangepast aan de toeristen: prullaria! Ze verkopen er souvenirs. Ugh, geef mij maar de bazaar van Tabriz, waar mensen komen voor hun dagelijkse boodschappen.
peens bedelen taxichauffeurs om ritjes, tapijtverkopers proberen je hun winkel in te trekken en onze gids doet er aan mee. Een man onderbreekt het verhaal van onze gids om ons T-shirts te verkopen. In plaats van de man weg te sturen begint onze gids juist zijn T-shirts aan te prijzen, waarop hij op zijn beurt onze gids de hemel in begint te prijzen. You scratch my back, I'll scratch yours... En dan begint de guide ons ‘tapijten workshops’ in te trekken. Bij de ingang zitten twee vrouwtjes tapijten te knopen, interessant. Maar na drie minuten kijken worden we de kelder ingesleurd. De man deelt ons gelijk mede dat hij Master en Visa cards accepteert. JOE! I’m done! DOEI! Ik maak rechtsomkeert, mijn hoofd zit vol en ik voel me leeg. Mijn humeur doet de sfeer in de groep geen goed.
We gaan na de tour een hapje eten. Even rust nemen, maar niet voor lang… Want de afgelopen weken krijgen we alle vier regelmatig sms’jes in het Perzisch van HAMTA, met de boodschap dat onze telefoon op een bepaalde datum zal worden afgesloten. De mevrouw van het hostel in Teheran had ons verzekerd dat we het konden negeren: ‘no problem’.. Maar dan valt het internet één voor één bij ons uit. HO EENS FF! Zo kunnen wij niet leven! Hoe moeten we nu navigeren? Informatie opzoeken? Netflixen? Muziek luisteren? ALLES GAAT VIA HET INTERNET! PANIEEEEEEEK! We vragen de serveerster hoe het zit, we moeten onze telefoons registreren zegt ze, en dat kan bij het postkantoor, dat over 15 minuten sluit. Saskia bedenkt zich geen moment en zet het op een rennen, Mirte erachteraan, terwijl Feico en ik achterblijven om op het eten te wachten wat we zojuist hadden besteld. Een vervelend klusje maar iemand moet het doen... De dames blijven erg lang weg, waardoor wij even bij kunnen komen. Feico krijgt het voor elkaar om de mist in mijn hoofd te doen verdwijnen. hij laat me inzien dat de pensionadolosaurussen avontuurlijke oude vandagen zijn, waar je respect voor moet hebben en hij heeft gelijk. De bazaar ligt niet vol met prullaria, kijk maar, daar zitten de ambachtslieden koperen bordjes uit te slaan, en daar beschilderen ze doosjes gemaakt van kamelenbot met de hand. Ik kom langzaam weer bij mijn positieven. Het is tijd voor positiviteit!
an, na anderhalf uur, komen Saskia en Mirte hijgend aangerend. Ze zijn van postkantoor naar postkantoor gescheurd, van Irancell-winkel naar Irancell-winkel, samen met een behulpzame Iraanse man, die zich vrijwillig opwierp tot tolk en chauffeur. Wat blijkt: door de sancties van Amerika is de illegale handel in mobiele telefoons in Iran geëxplodeerd. Daarom is er vorig jaar een nieuwe wet van kracht gegaan waarin staat dat iedere mobiele telefoon in Iran moet worden geregistreerd. Als toerist mag je maximaal 30 dagen gebruik maken van een Iraanse simkaart zonder je telefoon te registreren. Blijf je langer? Dan moet je je telefoon laten registreren en importbelasting over je telefoon betalen: 18% van de importwaarde. Dit is onze 31e dag in Iran en de unieke IME nummers van onze telefoons staan nu op een zwarte lijst omdat we onze toestellen niet geregistreerd hebben – onze telefoons zijn nu onbruikbaar! Lekker dan! Wat nu? Misschien werken nieuwe simkaarten..
n zo start zich een nieuw avontuur! Terug in de Irancell-winkel komen we er door de taalbarrière niet uit, dus wordt de vriendelijke man die Mirte en Saskia eerder had geholpen weer gebeld. Binnen no time staat hij in de winkel om ons van dienst te zijn! Gastvrijheid van heb ik jou daar. We schaffen nieuwe simkaarten aan en hopen weer internet te hebben. Mmh, het werkt, maar toch ook niet – het 4G signaal valt weg. We worden weer aan de hand meegesleept naar een telefoonwinkel, waar een mannetje wat olie over de simkaart spuit. En warempel! Hij doet ‘t weer! Het klinkt alsof het zo geregeld was, twee alinea’s tekst, prima toch? Dit kostte ons vier uur, van heen en weer geren, wachten, wachten, rennen, wachten, vertalen en rennen.
De vriendelijke man biedt ons een lift aan naar het Emamplein. In de auto trekt hij van leer tegen het regime. Hij vertelt ons dat er in Iran gemiddeld elke 40 jaar een revolutie plaatsvindt en dat het tijd is voor de volgende! De economische sancties, opgelegd door Amerika, beginnen hun tol te eisen. De middenklasse wordt geraakt, zo ook onze vriendelijke tolk. Hij werkt in de export en zit nu zonder werk. ‘Trump is an idiot! But he may be a blessing in disguise…’ Hij hoopt dat het Iraanse volk nu eindelijk in opstand durft te komen. De mensen zijn passief, zegt hij, omdat ze net genoeg welvaart hebben om zich koest te houden, maar evengoed dermate onderdrukt worden dat de macht stevig in handen blijft van het regime. Door de sancties worden mensen nu in hun portemonnee geraakt, en onze tolk hoopt dat dit voor de kickstart van een nieuwe revolutie zal zorgen. En geloof me, hij schreeuwt, slaat op zijn stuur, is erg boos wanneer hij ons dit alles uitlegt. Maar het dringt niet echt tot me door, het Irancell-avontuur heeft de mist weer teruggebracht in mijn hoofd - het kost teveel energie, ik ben op…
e gaan koffiedrinken bij een van de vele hippe koffietentjes die Isfahan rijk is. Ik verontschuldig me voor het chagrijnige gezicht dat ik de hele dag met me meedraag. Geen probleem, iedereen begrijpt het. Mirte en ik maken een avondwandeling langs de rivier zonder water en daar komen we tot de conclusie dat we het rustiger aan moeten doen, wat ook betekent dat we niet verder kunnen reizen met Feico en Saskia. Hun visa is slechts twee maanden geldig, die van ons drie (ja visa-logica? Wij snappen het ook niet), en dat betekent dat ze over drie weken aan de Pakistaanse grens moeten staan, zo’n 2100 kilometer verder. Dat tempo kunnen we niet aan. De avonturen volgen zich in een te rap tempo op en we hebben tijd nodig om deze indrukken te verwerken. De volgende ochtend nemen we afscheid van elkaar met de belofte dat we in India onze aller-aller-aller-eerste gezamenlijke biertjes zullen drinken!
De dagen die volgen spenderen we al flanerend door Isfahan. We drinken cappuccino’s in koffiehuisjes, we maken praatjes met mensen, we bezoeken de prachtige moskeeën, en spelen backgammon in het gras naast de droge rivier van Isfahan. Die rivier… die op oude foto’s zo prachtig onder de 33 bogen tellende Si-o-se-Pol stroomt… staat al jaren droog! Zoals bijna alle rivieren en meren in Iran. Het regent nauwelijks in grote delen van Iran en al het water is nodig voor de irrigatie van de landbouw. En al het groen dat we in de stad zien? Dat wordt dagelijks bewaterd door de plantsoendienst. We vragen ons af hoe lang ze de steden nog zo mooi groen kunnen houden.
een regen dus, maar wel heerlijk herfstweer in Isfahan. De bomen kleuren oranjebruin en groengeel en het licht speelt met de gaten in het bladerdak. Het is magisch!
We bezoeken nogmaals het Emanplein, wat in 1590 (onze jaartelling) is aangelegd door Sjah Abbas den eerste, die een voorliefde had voor grandeur, cultuur, kunst en megalomanie! En dat is te zien! Dit plein heette oorspronkelijk het Naqsh-e Jahan, wat ‘het ontwerp van de wereld’ betekent. Het is het twee-na grootste plein ter wereld, maar door een slimme optische illusie lijkt het plein veel groter. Doordat het paleis en de moskee die aan de lange zijde van het plein zijn gebouwd, niet precies in het midden liggen, lijkt het plein veel groter wanneer je het vanuit de toegangspoort bekijkt! Slim! Helemaal aan het einde van het plein ligt nog een moskee, de Abbasi Moskee, één van de grootste moskeeën van Iran. De moskee staat in een hoek van 45 graden ten opzichte van het plein zodat het precies in de richting van Mekka wijst. De ingang van de moskee is met mozaïek belegd. Althans, een deel. De Sjah werd gedurende de bouw van de moskee ziek, dus er was haast geboden om de moskee op tijd af te krijgen, waardoor de architect noodgedwongen moest overstappen naar tegeltjes! Eeuwig sund!
e twee minaretten aan de ingang van de moskee stellen twee armen voor, twee armen in de lucht die je verwelkomen tot het gebed. De ingang wordt tevens omlijst door een driedelig gevlochten touw, die verbeelden alle mensen, dieren en planten in de wereld. Ze komen samen in een punt, de hemel, het hiernamaals. Daaronder vind je prachtige mozaïeken die de sterren en de zon, oftewel het universum verbeelden. De vormgeving is geïnspireerd op de veren van een pauw, wat daarom het enige dier is dat welkom is in een moskee! FUN FACT; alleen de mannetjespauw is welkom… want een vrouwtjespauw is gewoon een bruine vogel zonder shiny patroon. Mmh.. nou vooruit dan maar!
Aan de westkant van het plein bevindt zich het Ali Qapu paleis waar ons Sjah Abbas met zijn familie resideerde. Het paleis kijkt uit over het gehele plein, adembenemend! De grandeur is bizar. Op dit gigantische terras zat ooit een man vijgen en druiven te eten, terwijl muzikanten in de verdieping boven hem muziek speelde, en hij door slaven koel werd gewapperd door palmbladeren terwijl hij uitkeek over de halve wereld.
Hmmm… toch nog veel opgestoken van onze gids, ze was misschien zo slecht nog niet....
P.S. GA naar Iran. Doe het nu! Boek je vlucht! We vergeven het je dat je dan tot vliegtuig-tuig behoort. Stort je in het onbekende en laat je leiden door de magische gastvrijheid. Achter elke deur schuilt een avontuur. Deze blog doet geen eer aan de pracht van deze fenomenale stad.
HOTO
ALBUM
ISFAHAN