aarde volgers,
Vol goede moed en enthousiasme beginnen we aan dag 2 van ons China avontuur. Er is met de groep afgesproken om 8 uur ‘s ochtends te beginnen met rijden, wat uiteraard half 9 betekent. Wanneer iedereen zijn ochtendroutine heeft volbracht, gaan we van start. Na een aantal uurtjes rijden kijken we maar weer eens op de kaart, en zakt de moed ons in de schoenen. Wanneer we uitzoomen op Google Maps, zodat we heel China in beeld hebben, lijkt het net alsof we nog op de grens van Laos staan. Huh? Maar we hebben in de afgelopen twee dagen toch al zeven uur gereden? Als een druppel op een gloeiende plaat.
Wat niet meehelpt is dat alles langer duurt omdat we met een groep zijn. Tanken alleen al kost vier keer zo lang omdat er vaak maar één pompbediende is. Pompen doe je hier niet zelf en tanken al helemaal niet! Dus is het vooral veel wachten, helemaal wanneer de Zwitserse buurman twee 120 liter tanks in z’n Pinzgauer heeft. Koekoek! Daarnaast moet er ook gegeten en gedronken worden, wat een extra stop bij de plaatselijk markt betekent. Maar als ik u een tip mag geven, ga op vakantie áltijd naar de markt, daar speelt het ware leven van een land zich af.
De eerste markt van China is dus een groot feest! Voor mij dan, want terwijl Mirte zich bezig houdt met wat werkelijk belangrijk is: het regelen van voedsel, ben ik vooral druk met mijn camera. En dat trekt natuurlijk de aandacht. Wat me opvalt is dat Chinezen niet graag poseren voor de camera. Maar ze zijn wel erg nieuwsgierig in die vreemde blanke tata’s die zomaar komen binnen slenteren. Argwanend kijken ze me aan, maar een glimlach doet wonderen en voor we het weten zijn we in een selfie-show beland. Bijkomend voordeel, als je zelf met iemand op de foto gaat, kan hij of zij een portret niet weigeren. BINGO! Met een tas vol eten en een camera vol foto’s klimmen we weer in Olly voor de volgende etappe.
n zo kronkelt het Chinese landschap aan ons voorbij, de gebogen blauwe daken, vol schilderachtige decoraties maken ons gelijk duidelijk dat we in een andere cultuur zijn beland, een cultuur van meer dan 4000 jaar oud. De oudste beschaving ter wereld! Nou ja, de oudste aaneengeschakelde beschaving ter wereld. Er zijn oudere beschavingen maar die bestaan niet meer. De Chinese cultuur is niets minder dan indrukwekkend te noemen; ze zijn de uitvinders van het buskruit, papier, kompas, sterrenkunde, boekdrukkunst, hogedrukpan, rijstbouw, de vork, doodskist, aardgas, het bankbiljet en volgens Wikipedia nog veel meer. Het is de bakermat van de menselijke beschaving. Naar verluidt werd hier 5000 jaar geleden al, toen de meeste mensen elders nog in berenvellen rondliepen, gebruik gemaakt van de ploeg. Daartegenover staat de recente geschiedenis van het China, dat decennia lang een communistische speeltuin is geweest onder leiding van chairman Mao Zedong die met zijn ‘Grote Sprong Voorwaarts’ en ‘Culturele Revolutie’ het eindexamen onderwerp was voor de VWO klas uit het jaar 2002, een niet te onderschatten prestatie! Kortom: we hebben er zin an, tijd om China te gaan ontdekken.
Maar die eindeloze wegen! Er komt maar geen eind aan! Dat zeg ik: eindeloos! Kilometer na kilometer glijden aan ons voorbij, in totaal zullen het er 6500 gaan worden in 30 dagen. Dus hobbelen we maar door.
aar dan is er reuring via de walkie-talkie: “krrrrcchhhh this is Hopper (dat zijn de Duitsers) for Turtle (dat zijn wij) we are stopped by police.” Brenda, onze gids, die achterin onze bus druk in de weer is met onze elektrische vliegenmepper, schrikt op. “Oh checkpoint, tell them to wait.” En ja hoor, daar is de eerste politiecontrole, altijd spannend in een nieuw land. Het is precies wat ik ervan had verwacht, een hoop geschreeuw in het Chinees en veel verwarde gezichten - helemaal wanneer ik mijn Chinese rijbewijs en kentekenplaat laat zien. Uiteindelijk is er helemaal niks aan de hand, het kost alleen erg veel tijd, en laat dat nou net iets zijn waar we een tekort aan hebben.
Maar uiteindelijk mogen we weer door, nog meer autorijden! Wanneer het donker wordt parkeren we de auto’s langs de kant van de weg aan een rivier. Hobbelend en stuiterend begeven we ons over de keien, terwijl Urs met zijn 6-wiel-aangedreven Pinzgauer ons voorbij vliegt, net als de 4x4 Landrover van Daeni. Shiiiiit, wij willen ook 4x4! Maar we komen er wel, alleen even iets rustiger. En dat haastige spoed zelden goed is, wordt maar weer bewezen door de lekke band van Daeni, die staat tot op de velg tegen de grond. Maar voor ons overlanders is dat geen enkel probleem, binnen 10 minuten zit de reserveband er al weer op.
aan we nog iets van China zien of hoe zit het? Jawel! De volgende dag, na wederom een paar uur rijden, doen we onze eerste officiële stop aan: Dali. Het is een ‘ancient town’ dus dat belooft veel goeds. En inderdaad, het ziet er prachtig uit! We merken dat we Zuidoost-Azie nu echt achter ons hebben gelaten en een compleet nieuwe wereld zijn ingelopen. Overal hangen de klassieke rode lampionnen, de straten zijn breed en vol met groen en bomen, weer die gebogen daken en betegelde muren alsof de badkamer zich binnenste buiten heeft gekeerd. En zelfs de reclameborden hebben een mystiek gehalte omdat het Chinese schrift ons compleet onbekend is en daardoor geen afbreuk doen aan de sfeer.
Wat de sfeer wel een beetje drukt zijn de talloze souvenirwinkeltjes, werkelijk elk gebouw is een winkel. We beginnen ons haast af te vragen of hier überhaupt mensen wonen, want als we om ons heen kijken zien we voornamelijk toeristen. Toch grappig, want ik vind het altijd enorm raar om Chinese toeristen op de Kalverstraat van Amsterdam te zien, kom je helemaal uit China, ga je naar de Kalverstraat. Maar die Kalverstraat ziet er compleet nieuw uit voor een Chinees, net zoals deze winkelstraat er voor mij intrigerend bij ligt. Want we kijken onze ogen uit en prikkelen onze smaakpapillen. We proberen exotische fruitsoorten waar de Westerse wereld nog geen naam voor heeft en de reden daarvoor wordt ons al snel duidelijk. De Chinezen lijken een voorkeur voor het extreme te hebben, het varieert van extreem zoet naar extreem zuur, bitter, zout en spiiiiiiicey! Ook de substanties zijn ons compleet vreemd, zo happen we in een stuk fruit dat heel taai is met een haast vloeibare pit die ontzettend zuur is. Onze gids geniet ervan terwijl wij naar lucht happen.
a een paar uurtjes de toerist uithangen is het al weer tijd om een slaapplek te gaan zoeken. Net buiten de stad bevindt zich een groot meer dus moet wel goedkomen. FOUT! Het hele meer is omgeven met een hek, geen mogelijkheid om er met je auto in de buurt te komen . Erg frustrerend, want na een lange dag rijden en sightseeën is iedereen er wel redelijk klaar mee. Uiteindelijk staken we onze zoektocht en besluiten we bij een benzinestation-with-a-view te overnachten. En Brenda dan? Die plant haar tentje gewoon op het beton! Die ochtend worden we gewekt door luide muziek, wat is hier in godsnaam aan de hand?! En wat doen al die mensen daar op de parkeerplaats? Het zijn de medewerkers van het wegrestaurant, alle koks, bediendes en kassières staan netjes in formatie opgesteld. Ze bewegen als een gracieus mee op de deinende klanken van de muziek; Tai Chi! Een Chinees gebruik om de werkdag te beginnen of af te sluiten, hele parken stromen vol mensen om samen in harmonie te bewegen in lichaam en geest; fascinerend!
e volgende stop zal Lijang zijn, maar voordat we daar naar toe gaan besluiten we eerst nog even naar de markt van Dali te rijden. Had ik u al verteld dat de markt de ziel van een stad draagt? Ja? Mooi! Want dat is ook nu weer het geval. Het is werkelijk genieten geblazen, het wemelt er van de oude vrouwtje in traditionele klederdracht. En met oud bedoel ik ook echt oud; diepe rimpels in een haast doorzichtige huid van perkament, gebogen ruggen die grote rietenmanden vol groente en fruit dragen, waterige oogjes en gigantische glimlachen. Want ons kent ons hier op de markt en er wordt wat af gelachen. Iedereen zwaait naar elkaar, maakt een praatje of loopt hand in hand. En allemaal zien ze er op hun paasbest uit. De vrouwen dragen grote wijde zwierige zomerse hoeden of kleurrijke doeken die ze als een soort tulband om hun hoofden hebben gewikkeld. Het zijn de Naxi of Nahi, een Tibetaans volk die hun oorsprong in de Himalaya vinden. Het is een feest om naar te kijken.
e kunnen helaas niet lang blijven want we hebben weer een druk programma; 200 kilometer rijden en de volgende ‘ancient town’ bezoeken: Lijiang! Wat kunnen we over Lijiang zeggen? Uh tsja… nou ja… erg mooi! Geen twijfel over mogelijk, maar we krijgen een beetje het gevoel alsof we in de Efteling zijn. Het ziet er allemaal wel erg gelikt uit, en als je goed kijkt dan zie je dat deze ‘ancient’ houten palen toch echt in een betonnen fundament zijn gestort dus hoe oud is deze ‘ancient town’ nou eigenlijk? En echt elk gebouw is omgetoverd tot een winkeltje, de 9 Straatjes in Amsterdam is er niks bij. En dan de hordes Chinese toeristen, die zijn in Nederland al irritant nou hier… niet zo eigenlijk want ze horen hier thuis dus dan val je minder op. Sterker nog, de rollen zijn omgedraaid, nu zijn wij degenen die gewapend met een camera enorm opvallen. Maar goed, Lijiang, ja mooi, kijkt u maar:
aar wanneer we twee dagen later Shangrila aandoen (ja mensen, eindelijk zijn we bij de bron van Gerard Jolings wereldhit), zijn we niet meer onder de indruk: WAT DE FAK IS HIER AAN DE HAND?! Shangrila is ook een ‘ancient town’, ziet er ook super gelikt uit, ze verkopen er dezelfde souvenirtjes en het stikt er van de toeristen. Brenda!!! Hoe ancient is dit nou echt? “Yes it is a city built more than 2000 years ago, very ancient.” We snappen er HE-LE-MAAL niks van, want dit is toch niet 2000 jaar oud wat we hier zien? Het is wel mooi, maar niet oud, het is een beetje zielloos. En dan komt de aap uit de mouw. Wat blijkt? Dit is het toeristische deel van de stad, een RECREATIE van hoe de stad er 2000 jaar geleden uit zou moeten hebben gezien. Het is dus oud maar nieuw-oud, oftewel KITSCH! En daarmee gaat gelijk alle charme het raam uit. Doei-doei!
Ook hier zien we de Chinese liefde voor het Volendamse Toerisme Systeem: Chinese mensen, niet in Volendamse maar Tibetaanse klederdracht, je kan op de foto met een Yak of een Tibetaans hondenras. Tegelijkertijd zijn de Chinezen enorm gefascineerd door het boeddhisme, en voor die mensen heeft de gemeente van Shangrila vijf jaar geleden een gigantische gebedsmolen gebouwd. Het heeft puur de functie om toeristen te trekken, je zal er geen enkele boeddhist tegen komen.
e Chinezen zelf vinden het prachtig, net zoals ze Volendam een Zaanse Schans ook fantastisch vinden. Maar na drie ‘ancient towns’ is de lol er voor ons wel een beetje vanaf. Dus slenteren we langs de souvenir-meuk het ‘ancient’ centrum uit en begeven ons opeens in een compleet andere wereld; het echte China! En die wereld is een stuk interessanter. De communistische bouwstijl lacht je, net als chairman Mao, tegemoet. Maar tegelijkertijd zien we ook de Adidas store, de McDonalds, Starbucks, Subway en zelfs een C&A. Allemaal leuk en aardig dat communisme maar wat moet een mens zonder latte machiato frappe, Big Mac en een 63 inch flatscreen? Ja toch!
Maar waar is dat oude China dan gebleven? Waar kunnen we de sporen van deze 5000 jaar oude beschaving dan zien, proeven en ervaren? We vragen het onze gids Brenda, die na enige twijfel toegeeft dat het oude China niet meer bestaat, maar opnieuw is opgebouwd, voor toeristen en dan met name Chinese toeristen. Maar op de vraag hoe dat zover is gekomen kan ze geen antwoord geven. Dat antwoord wordt ons gegeven in een podcast over de geschiedenis van China en heeft alles te maken met de Culturele Revolutie van Mao Zedong. In 1958 start dit baasje deze campagne om China binnen een aantal jaar te veranderen van een agrarische economie naar een socialistische industriële maatschappij. Maar dat liep even net wat anders, de oogsten mislukken en tientallen miljoenen Chinezen komen om van de honger, naar schatting tussen de 18 en 45 miljoen.
Wie kregen daar de schuld van? De ratten, vliegen, muskieten en mussen. En daarom werd de ‘Vier Plagen Campagne’ gestart, mensen werden aangemoedigd om deze dieren te vermoorden. En zo gingen Chinezen gewapend met potten, pannen en katapulten de straten op: de een maakte herrie de ander schoot het beestje uit de lucht. Maar oepersedefloeps! Diezelfde mussen aten nou juist alle insecten op die de gewassen aantasten. Gevolg? In 1960 daalt de oogst met 70% ten opzichte van voor de Grote Sprong Voorwaarts.
etzelfde geldt voor de geforceerde staalproductie wanneer Mao besluit dat de staalproductie binnen een jaar verdubbeld moet worden. Boerenfamilies worden van het land geplukt en aan het werk gezet in staalfabrieken waardoor de voedselproductie nóg verder daalt en er inferieur staal wordt gefabriceerd. Tegelijkertijd zijn er te weinig grondstoffen om aan de staalquota’s te voldoen, waardoor de mensen in alle wanhoop schrootijzer omsmelten met als resultaat: inferieur staal dat onverkoopbaar was voor de export.
De situatie wordt dermate onhoudbaar dat partijleden zich uitspreken tegen het genomen beleid van Mao. En dat is niet zonder risico, velen die hen voorgingen werden opgesloten in werkkampen. Maar de misère is zo groot dat het zo niet langer verder kan. Uiteindelijk neemt Mao een stap terug en staat het partijvoorzitterschap af. Maar na een aantal jaar slaat hij hard terug. Hij herovert het partijvoorzitterschap en lanceert in 1966 de Culturele Revolutie. Met deze campagne probeert hij niets minder dan zijn eigen straatje schoon te vegen. Het falen van de Grote Sprong Voorwaarts was de schuld van geïnfiltreerde kapitalisten die het communisme de nek om wilden draaien. En zo worden al zijn tegenstanders een voor een gebrandmerkt als kapitalist en uit de weg geruimd. Een soort control alt delete avant la lettre.
Maar die control-alt-delete ging over in een deep clean. Want de kapitalistische klasse was dan wel vernietigd maar hun ideeën niet. Die vond je nog terug in de door hun gecreëerde literatuur, kunst, architectuur, wetenschap en muziek en moest dus worden vernietigd en worden vervangen door marxistische lectuur, kunst en muziek. Op 18 augustus 1966 sprak Mao miljoenen leden van de Rode Garde toe en beval hen om het land in te trekken en al het ‘kapitalistische kwaad’ uit te roeien. En met dat bevel ging een millennia oude cultuur in vlammen op. En daar plukken wij vandaag de dag de vruchten van. Nondeju!
We laten de ancient towns achter ons en trekken de Chinese natuur in. Gelukkig heeft moeder natuur de Culturele Revolutie wel weten te overleven, het is werkelijk prachtig! We overnachten aan een gigantisch meer boven aan de top van een redelijke steile berg. We verdrukken de rare geluiden die Olly tijdens de weg omhoog maakte en genieten van de serene rust terwijl de yaks en de paardjes voor onze neuzen voorbij sjokken. De volgende dag rijden we nog verder richting het westen, richting Tibet, het hoogste land ter wereld maar wat volgens China haar hoogste provincie is.
nze volgende bestemming? De Tiger Leaping Gorge, een immense canyon van maar liefst 3790 meter diep! In het dal beukt de Jinsha rivier zich een weg door deze bergketen en dat gaat er wild aan toe. En toch lukte het een tijger deze rivier over te steken door een haast onmogelijke sprong te maken met als doel te ontkomen aan de jager die hem als bontjas wilde dragen. Vandaar de naam Tiger Leaping Gorge! De volgende dag hebben we een dagje rust, eindelijk een dag dat we niet in de auto hoeven te zitten, dus wat doe je dan? Juist, 16 kilometer hiken door de bergen.
Jezus wat duurt deze blog lang hè mensen? En het gaat maar door, van het een naar het ander, er lijkt geen einde aan te komen. Nou, dat is dus precies zoals we onze China reis ervaren. We zitten gemiddeld zo’n 7 uur per dag in de auto, stoppen een keer om te tanken en een keer om te lunchen en wanneer we aankomen willen we nog even wat van China zien. Dus een dagje lummelen zit er niet in, dus hup, bergschoenen aan en gaan met die banaan! Gelukkig betreft het enkel super-mooie-keigave-serene-adembenemede-sensationele-spectaulaire-synoniemen overtreffende natuur. Iets waar je geen woorden vuil hoeft te maken, enkel foto’s volstaan en dat scheelt toch weer een alinea.
aar we zijn er nog niet! Gaan we de blog dan toch nog afsluiten met een technisch mankement? Oh jazeker mensen! Wat zal het dit keer wezen? Is er überhaupt nog iets wat niet kapot is gegaan? Oh jazeker wel! Ditmaal een hard geklak/kraak, oftewel: KLAKRRRRRAK. Het geluid lijkt bij de vooras vandaan te komen, we krijgen spontaan India flashbacks, nooooo! We stoppen. We kijken. Zien niks en rijden maar weer verder. Maar het geluid blijft, rare geluiden tijdens het rijden doen zowel mentaal als fysiek pijn. De eerste fase is ontkenning: neeuhj ’t zal wel niks zijn. Totdat het geluid harder wordt, dan komt fase twee: woede. VERDOMME WAT NOU WEER?! Dan ga je kijken, maar je ziet niks waardoor de volgende fase aanbreekt: wanhoop. En uiteindelijk PANIEK en daarmee de laatste fase: de garage.
Nou ja daarvoor kregen we nog hulp van Daeni en Urs, de één is automonteur, de ander schroeft na 18 jaar overlanden eigenhandig zijn hele bus in en uit elkaar. Ze horen gelijk waar het euvel vandaan komt: de aandrijfas, een redelijk essentieel onderdeel van onze wagen. Er zit wat speling op, maar het kunnen ook de kruiskoppelingen zijn. Sorry de wat? De kruiskoppelingen mensen, die verbinden de verschillende delen van de aandrijfas. Heeft een aandrijfas verschillende delen dan? Vanaf vandaag wel! En hebben ze die in China? Jazeker, maar niet voor ons Olly’ke. Dus nu allemaal in koor: NON-DE-JUUUUUUUUUUUUUU! Dank u.
HOTO
ALBUM
ANCIENT
CHINA