rinden!
We zijn nu ongeveer twee weken bij de familie Knight en de eerste routines beginnen zich te vormen. Zo drinken Justin en ik elke ochtend samen een mokje koffie voor de bus. We doen een paar stappen naar achteren en bespreken de volgende te nemen stappen of praten over auto’s. Ja mensen, ik kan tegenwoordig over auto’s meepraten. En de stap die we deze ochtend bespreken gaat over motorsupports en motormounts. Want de motor past, maar daarmee bedoelen we: ‘hij past, als jij ‘m daar wat omhoog houdt, en ik hier aan trek, en Paul daartegen aan drukt, dan ja, kijk dan past hij volgens mij…’
En om aan die twijfel een einde te maken, zijn Justin en Paul hard aan de slag om motorsupports te fabriceren. Deze worden uit dikke stukken metaal geslepen. Zoals gewoonlijk heeft Justin zijn plannen aan me uitgelegd, ik knik begripvol maar snap er niks van. “We put an angle iron here and here, which sets the motor off to this point, there we put an motor mount in an angle there and on the right we put it flat so it has more support.” En terwijl hij praat wijst hij een beetje in het luchtledige waar straks hopelijk de motor komt te zitten.
Na twee dagen slijpen, lassen, grinden, slijpen, lassen en nog meer lassen, zijn de motorsupports klaar! Op de motorsupports komen de motormounts, het punt waar de motor daadwerkelijk op komt te rusten. In die motormounts zitten veren die de trillingen van de motor opvangen zodat je chassis niet uit elkaar trilt. En zo breekt er weer een spannend moment aan: gaat het écht passen? Na veel passen en meten, de motor eruit en er weer terug in, eruit, erin, eruit, erin, draaien en wringen, past het geheel! Nu hopen dat ze het gewicht ook houden… ha… ha…
en week later willen we de nieuwe oliefilter aan het motorblok installeren. Deze oliefilter komt van een Istana en wij hebben een Musso-motor, na lang puzzelen komen we erachter dat de Istana-filter wordt bevestigd op de motormount en dat de Istana-motor een andere motormount heeft dan de Musso-motor, snapt u wel? En die Istana motormount steekt 5 cm naar rechts waardoor deze niet meer op de motorsupport leunt die Justin heeft gefabriceerd: NONDEJU! De hele motor mag er weer uit zodat we een extra stuk aan de motorsupport kunnen lassen zodat de motorsupport erop past. Koekoek.
En zo gaat het hele proces, twee stappen naar voren eentje terug. Het is zo’n gigantisch, alomvattend project dat het onmogelijk is om met elk detail rekening te houden. En soms gaat het gewoon mis, zoals die ene keer dat Justin en ik met z’n tweeën het motorblok willen verplaatsen. Een moment van onoplettendheid en de kraan kukelt om, de motor knalt op de grond en slaat een groot gat in de oliepan. Oeps. Oké, geen probleem, we vinden wel een nieuwe, omwisselen en klaar.
En zo is er nog een waslijst aan dingen die moeten gebeuren. Denk bijvoorbeeld aan het starten van de motor, hoe sluiten we dat aan? Want onze Olly komt nog uit de tijd dat je moet voorgloeien en aan een knop trekt om de motor te starten in plaats van een sleutel om te draaien. Of het aansturen van de glowplugs, die waren bij de oude motor parallel geschakeld maar bij de nieuwe niet, dus moeten alle kabels aan elkaar worden gesoldeerd zodat ze tegelijkertijd voorgloeien als we aan onze trekknop trekken. Of gas geven? Het pedaal dat er nu zit duwt een hendel naar beneden die ervoor zorgt dat er diesel en zuurstof in de cilinder komt, maar die hendel sluit niet aan op de nieuwe motor. Deze motor heeft een pedaal nodig die aan de kabel trekt. En dan moet er dus nog een koppelingspedaal in, een slave cilinder, master cilinder, slave hose, ja mensen termen met een sterke VOC-mentaliteit waar wij nog nooit van hebben gehoord.
at voor ons klinkt als een onmogelijk plan, is voor Justin gesneden koek. Achteloos doet hij zijn plan uit de doeken. Hij wijst een beetje, “yeah we’ll cut a hole in the frame here, put the cable through, connect it here, grind some metal down there to make more room. So yes, like I said, pretty simple stuff”, en gaat vervolgens aan de slag terwijl onze oren nog naklapperen. Het is een understatement om te zeggen dat we veel leren, het voelt alsof we worden opgeleid tot ware mechanics. Alhoewel we erachter komen dat er nog een compleet nieuwe wereld verscholen gaat in het motorblok en de transmissie zelf. De gedachte alleen al doet m’n hoofd op hol slaan. Serieus mensen, de dieselmotor is een kunstwerk geschapen door genieën. Alles werkt zo nauw met elkaar samen, het is een wonder dat je met één voetbeweging zo 3.5 ton in beweging kan zetten. Tegelijkertijd is dit inzicht net zo prachtig als dat het angstaanjagend is omdat we nu nog beter weten hoeveel er kapot kan gaan aan een motor…
En zo komen we aan bij een andere routine, onze favoriete routine: going into town… Na de kop koffie en het maken van een plan gaan we aan de slag. Net zo lang totdat we tegen een probleem aanlopen. Dat kan van alles zijn, of er is een leiding gesprongen, of we missen een paar schroeven of een ander onderdeel, of er moeten nieuwe onderdelen worden gekocht of kabels, ringetjes, rubbers, lampjes, knopjes, vloeistoffen, of wat dan ook worden gekocht. En dan hoor je Paul roepen: “oooookay, let’s go into town!” Vindt Paul het leuk om ‘into town’ te gaan dan? Nee, Paul haat het! Maar hij heeft onlangs een nieuwe Musso pickup truck gekocht waar hij natuurlijk graag in rijdt. Dus off we go!
Oh maar voor we gaan moeten we wel even een boodschappenlijstje maken, anders vergeten we de helft. En zo hoppen we van lijstje naar lijstje. Net wanneer je denkt dat er een eind aan het lijstje lijkt te komen, gaan we weer een stapje verder in het proces van de engine swap waardoor een compleet nieuwe wereld, waar je het bestaan nog niet van wist, zich opent en de lijst overspoelt met nieuwe ‘to-do’s’ en ‘to-buy’s’.
Wat staat er dan zoal op zo’n lijstje?
Injectortips
Oliefilter dieselfilter
Clutch pedal
Slave cylinder
Gasket set
Clutch pipe
Throughout bearing
Glowplugs
Dieselinjector tube
Thermostat
Slave hose
Belt
Tensioner pully
Master cilinder
Hose doctor
oed, gewapend met dit lijstje struinen we over de automarkets, waar we een bekende verschijning beginnen te worden. Sommige verkopers zwaaien ondertussen al als we voorbij lopen, of vragen wat we dit keer nodig hebben. We weten niet hoe ze heten en kennen ze als: ‘the expensive lady’, ‘the old guy’, ‘the fat guy’, ‘the CTR guy’, ‘the grumpy lady’, etc. Er gaat haast geen dag voorbij dat we een tripje naar de carmarket maken. We struinen heen en weer, heen en weer, graaiend door containers vol auto-onderdelen, binnensmonds vloekend totdat we gevonden hebben wat we zochten en weer kunnen lachen omdat het zo goedkoop is.
Want je kan niet alles hebben in het leven. Wil je iets snel en goed gedaan krijgen? Dan is het duur. Wil je iets goed en goedkoop gedaan krijgen? Dan duurt het lang! En ons geduld wordt menigmaal op de proef gesteld. Ook vooral omdat de verkopers het geen flikker interesseert of je iets koopt of niet, customer service bestaat niet. Zuchtend staan ze op uit hun stoel, geïrriteerd dat je hun dagdroom verstoort. Alhoewel we moeten toegeven dat we altijd alles konden ruilen en in sommige gevallen gewoon ons geld terug kregen.
Oké, hebben we alles? Nope, maar als we met tweederde van het lijstje naar huis gingen dan waren we dik tevreden. En helemaal als het lukte om nog voor de lunch thuis te komen want de lunch is overheerlijk! Wanneer zo rond 13:00 uur Lizzy of Hannah naar buiten kwam op keihard LUUUUUUUUNCH te roepen, dan liet je alles uit je handen vallen! Binnen stond het eten klaar op een grote tafel, als een lopend buffet schept iedereen voor zichzelf op maar niet voordat je je handen hebt gewassen. Iets waar de kinderen je aan hielpen herinneren.
aar tijd om lekker uit te buiken is er niet, we moeten door! Focus! Over een paar weken verloopt ons Mongolië visum en moeten we er vandoor! Want het is keihard beuken, we maken dagen van wel 12 uur. Justin werkt in moordend tempo, het is ongelofelijk wat hij allemaal gedaan krijgt in een dag, alsof het niks is! Zo installeert hij in een dag de koppeling, de slave hose, master cilinder, etc. Alles om ervoor te zorgen dat ik straks door super smooth tussen de versnellingen kan schakelen. Het gaspedaal wordt geïnstalleerd. De dieselfilter krijgt een plekje. De air-intake blijkt gelukkig toch te passen! De motor hangt nu helemaal op zichzelf,zodat ook de radiator weer op z’n plek kan. Fun fact: de radiator was de reden dat we bij Justin terecht kwamen en is nu het enige onderdeel wat we níet hebben vervangen!
En nadat we de dieseltank van binnen hebben schoon gemaakt, zijn we bij een spannend moment aanbeland: het starten van de motor! Het is weken geleden sinds we de motor bij de aankop bij CTR hoorden brullen, hoe klonk dat ook alweer? Was het echt zo goed of hadden we ons dat maar verbeeld? Ok, daar gaan we, voorgloeien, trekken en PSSSJT-tuh-tuh-tuh-tuh. De motor slaat een paar keer over en weer af. Ohjeej, alles ok?! “That’s normal, the diesel has to fill up the diesel filter first”, stelt Justin ons gerust. Bij de derde poging, brult de motor als een ongetemde leeuw en slaan ook wij uitzinnige kreten van geluk uit! IT’S ALIIIIIIIVE! Wat een power, en hoor die fluitende diesel. High fives all around!
aar verder, verder moet alles opnieuw worden gebouwd. Zo is de huidige aandrijfas te lang omdat de nieuwe transmissie een stuk verder naar achter uit steekt. De luchtfilter moet eruit, de dieselfilter moet ergens anders heen, de oliefilter is pleite, er moet een nieuwe uitlaat komen, en zo zijn er nog ontelbare kleine aanpassingen die moeten worden gemaakt. En er komen ook nieuwe dingen bij, want we gaan van een automaat naar een manual schakelbak, en daarvoor heb je een koppelingspedaal nodig en een heel systeem om dat pedaal ook echt iets te laten doen. Oh een natuurlijk een schakelstick om van versnellingen te wisselen.
Maar daar zijn we nog lang niet! Eerst maar eens kijken of de motor en de transmissie passen, een zenuwslopende dag breekt aan. De oude motor gaat van de kraan en de nieuwe motor komt daarvoor in de plaats. We rijden ‘m het grote gapende gat in.. Oh shit dat past niet, oh fuck, paniek! Bij ons dan, Justin blijft, zo leren we, altijd kalm. Hij laat zich, in tegenstelling tot ons, niet leiden door emoties. In plaats daarvan denkt hij in mogelijkheden, in oplossingen, iets wat bij veel schijnheiligen op hun cv staat, behalve die van Justin want daar is hij te bescheiden voor.
“We should try again but in an angle.” En zo proberen we het een paar keer, totdat het warempel lijkt te passen! Hier en daar wringt het een beetje, maar als we dat hoekje wegslijpen en de oliefilter van een Istana gebruiken in plaats van een Musso, en dit aanpassen, en dat en dit en dat. Justin heeft de gave om een mentaal plan in 3D te visualiseren, iets wat eerlijk waar verbluffend is en mij totaal vreemd. Ik kan alleen maar schaapachtig knikken en hopen dat hij gelijk heeft. Begint het al te tollen bij u? Nou bij ons ook!
el daar nog een andere stressfactor bij op: andere overlanders. Ja mensen, want wij zijn niet de enige garageklanten, de wereld draait helaas maar deels om ons! En na deze vliegende start, komt er wat zand in de spreekwoordelijke motor. Zodra we wat progressie maken, verschijnt er weer een nieuwe overlander met pech. Nondeju, vloeken we binnensmonds, welke idioten hebben nou weer het gore lef ons te storen. Stelletje amateurs, hoe kun je nou door je vering gaan in de Gobi? Maar telkens blijken het toch weer leuke mensen te zijn waar we geen hekel aan kunnen hebben.
Maar deze emotionele rollercoaster blijft zich maar herhalen, terwijl Justin met zijn gekneusde enkel van camper naar camper strompelt/rent. Hij werkt van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat, zo hard dat hij ook nog eens last krijgt van zijn rug. Gelukkig heeft hij daar een apparaat voor, dat ook wij graag eens uit willen proberen! Terwijl de Franse gezinnen maar binnen blijven stromen. De tamtam in hun Franse Whatsappgroep draait op volle toeren: kom naar Justin! Een goede mechanic, je kunt blijven tukken en zelfs mee-eten. Sacre bleu! Het probleem is dat al deze Fransen in relatief nieuwe campers rijden, die allemaal zijn voorzien van een boordcomputer. En die boordcomputer vindt de Mongoolse diesel niet zo lekker waardoor de computer MAIS NON! zegt, en de motor in limp-modus zet waardoor je niet harder dan 15 km/h kan rijden. En zo rijdt de ene na de andere Fransman stapvoets het terrein op.
Wat blijkt: de EGR valves lopen vast, geen idee wat het is, en ik snap het tot op de dag van vandaag nog niet helemaal, maar ik weet wel dat ik het woord EGR niet meer kan horen. En als het de EGR niet is, dan is het de oliefilter of de dieselfilter, die natuurlijk helemaal verstopt raken. En waarom geen enkele Fransman/vrouw heeft bedacht om reserve filters mee te nemen? Geen idee! Maar het frustreert ons enorm want er wordt niet aan onze wagen gewerkt. We laten echter niks merken, het vreet aan ons maar we zijn nou eenmaal niet de enigen. Dus rustig ademhalen en focus op andere zaken, want er valt genoeg te doen. In Nederland is het 40 graden, maar hier regent het al de hele week en ook in de bus. We fixen de lekkages, en ook de ventilator moet nodig schoongemaakt worden. Net als de rest van de bus. Want een nat doekje er snel doorheen maakt je bus nog niet schoon. Schrobben met je donder!
aar dan wordt ons geduld pas echt op de proef gesteld. De eigenaardige eigenaar van River Point, je weet wel, die plek waar we zelf aan onze auto hebben geklust en die ons schofterig veel rekende om de radiator te fixen, heeft een probleem. Er moeten wat motoren worden uitgeladen die per vrachtwagen naar Mongolië zijn vervoerd. De eigenaar van River Point heeft namelijk een motortrip georganiseerd die eigenlijk 6 dagen geleden al had moeten starten. Of hij deze motoren mag uitladen op Justin’s terrein. Tuurlijk mag dat, Justin staat altijd klaar om anderen te helpen. En zo gebeurt het dat er een gigantische vrachtwagen het terrein op rijdt, gevolgd door 30 boze Poolse en Italiaanse motorrijders die staan te dringen om hun motor eindelijk in ontvangst te nemen.
‘Een paar motoren’ blijken er bijna 60 (!) te zijn, en wat even snel zou gebeuren, gaat tot diep in de nacht door. Vol ongeloof en angst kijken we hoe een Mongoolse voorheftruckchauffeur één voor één de peperdure motoren voorzichtig naar beneden probeert te manouvreren. We houden ons hart vast en het is een wonder dat slechts één motor van de vorkheftruck afkukelt. Gelukkig valt de schade mee. Tegelijkertijd beginnen de motorrijders gefrustreerd hun motoren in elkaar te zetten. Hun motorrit is al lang gecanceld, wat blijkt? Iemand had de tijdelijke importheffingen niet betaald waardoor de motoren 10 dagen bij de grens werden vastgehouden. Oeps. Deze mensen zijn niet bepaald blij. En als Justin er niet was geweest, dan had River Point een groot probleem gehad. Ze beloven Justin dat hij gecompenseerd zal worden voor de moeite. Maar uiteindelijk laten ze enkel een grote puinhoop achter, het beloofde geld wordt nooit betaald. Lekker dan.
n toch weten we rustig te blijven. Hoe dan, hoor ik u denken, hoe dan?! Nou, elke middag en avond worden we door of Lizzy, of Hannah, of Abby geroepen: “LUNNNNCH TIME!” Of: “SUPPERRRR TIME!” Het startschot voor soms wel 30 man/kinderen om lekker te gaan eten. Wat de pot schaft? Alles wat een mens gelukkig maakt! Brood, soep, burrito’s, pasta, lasagne, pizza, pannenkoeken, sandwiches, chinees, rijstschotels, aardappelschotels, noem het maar op en alles zelf gemaakt en gebakken. Vaak met ingrediënten uit eigen moestuin!
Voor elke maaltijd wordt er uiteraard gebeden: “blessed are thou our God, King of the Universe, who brings us forth bread from the earth.” Een moment van bezinning en dankbaarheid waar we zelf steeds meer aan gewend raken en beter beginnen te begrijpen. En we zijn niet alleen dankbaar dat we mee mogen eten met de familie, maar ook voor de vanzelfsprekendheid van hun gastvrijheid, de gezelligheid, de ontspannen sfeer en het geluk dat we in het Engels kunnen communiceren waardoor we samen veel kunnen lachen. We realiseren ons steeds meer wat voor enorm geluk we hebben gehad dat we deze mensen zijn tegen gekomen.
‘s Avonds laat wordt er door een van de dames op onze bus geklopt, of we nog even naar binnen komen voor een kopje thee met zelfgemaakte koekjes, muffins, brownies, sticky bread of andere zoetigheid dat vers uit de oven is getoverd. En wanneer we vriendelijk bedanken omdat we te moe zijn, wordt er niet veel later nogmaals aangeklopt en ons een bordje met lekkers aangeboden voor in de bus.
Na het eten is er geen TV in huis waar je hersenloos naar kan kijken. Ja dat is even schrikken ja, maar wat doen deze mensen dan de hele avond? Niks. Lekker helemaal niks. We zitten wat op de veranda, er wordt gebasketbald (natuurlijk is Mirte weer eens veel te fanatiek waardoor Martha, na een schijnbeweging van Mirte, zich verstapt en haar enkel verzwikt), of binnen spelletjes gespeeld. Of gewoon lekker geouwehoerd. In het begin keken we de kat een beetje uit de boom, we willen ons niet opdringen of de gang van zaken al te veel verstoren. Maar naarmate de tijd vorderde en het steeds eerder donker werd, kwamen we erachter dat we meer dan welkom waren om aan te schuiven en de hele avond al pratend en lachend steeds iets dichter bij elkaar te komen.
aar hoe staat het eigenlijk met de motor? Ohjah, bijna vergeten! Na een aantal keren de motor in en uit Olly te hebben gereden, is gebleken dat de motor gaat passen!! We springen een gat in de lucht! YES! Het gaat werken, of nou ja, passen. We hebben de juiste hoek, hoogte en diepte bepaald, we weten nu waar de transmissie ongeveer uitkomt en waar we de motorsteunen moeten bevestigen. Maar de oliefilter steekt te ver uit waardoor de dogbox (de motorkap die tussen ons in de cabine over de motor zit) niet dicht kan. En de oliepan zit aan de verkeerde kant waardoor we niet bij de peilstok kunnen. En ook de turbo komt erg dicht tegen het chassis aan, net als de air intake… En omdat we geen airco hebben, moet die van het motoblok af, waardoor we op zoek moeten naar een nieuwe v-snaar want deze past zo niet meer.
Oké, ok, er zijn dus nog genoeg obstakels maar Justin is er zeker van dat we die gaan tackelen. Maar hoe dan?! Nou, het mooie is, is dat de OM662 net zo werkt als Lego: je kan ‘m compleet afbreken en met onderdelen van andere automodellen weer opbouwen. De OM662 die wij hebben gekocht komt uit een SsanYong Musso, maar SsangYong propt de OM662 ook in andere modellen zoals de Istana (een personenbusjes) en de Rexton (SUV). Alle drie hebben hetzelfde motorblok, maar met net een andere oliefilter, of dieselfilter, of luchtfilter of wat dan ook.
En doordat Justin de opbouw van alle drie de modellen kan dromen, puzzelen we (hij) zo een motorblok bij elkaar dat perfect past. De Musso oliefilter past niet, maar die van de Istana wel, want die verlegt de filter door middel van buizen naar de andere kant van het motorblok waar nog wel ruimte vrij is! EUREKA! En de oliepan van een Rexton zit aan de voorzijde waardoor de peilstok ook aan de voorzijde komt te zitten, zodat we er makkelijk bij kunnen. Door het verleggen van de v-snaar loopt deze nu voor een radiator slang langs, oeps! Maar niet getreurd want de radiator-intake van de istana steekt rechtomhoog waardoor de slang over de v-snaar heen kan lopen! Er gaat een wereld voor me open, nooit geweten dat een motorblok zo modulair kon zijn.
ver modulair gesproken, de transmissie komt van een Rexton, en niet van een Musso, omdat deze Koreaanse auto’s het stuur aan de linkerkant hebben zitten waardoor het differentieel (het zijn allemaal 4x4’s) voor aan de rechterkant zit. MAAR! Ons stuur zit aan de rechterkant, dus als we ooit de vooras willen vervangen dan moet het differentieel aan de linkerkant komen te zitten. Gelukkig hebben de ingenieuze Koreanen daar een oplossing voor gevonden, je kan de 4x4 module 180 graden draaien zodat deze aan de linker kant komt te zitten. En Justin weet hiervan, en beter nog, hij weet hoe je dit zelf kunt doen. Want het is niet zo dat je hem even omdraait en klaar is kees, nee daar komt nog aardig wat bij kijken en er is geen handleiding die je á la IKEA stapsgewijs laat zien hoe je zoiets voor elkaar krijgt.
Voor Justin is dit echter geen probleem, deze selfmade mechanic doet een stapje achteruit, bekijkt het probleem, maakt een mentaal plan en gaat aan de slag. En vooral die laatste stap is bewonderingswaardig. Ik zou alle mogelijke opties tot in den treure overdenken, beren op de weg zien, vervolgens alles nog eens 10 x overdenken om vervolgens in een onmogelijke mentale impasse te belanden die het onmogelijk maakt om het project voort te zetten en daarna zou ik huilend een expert bellen. Gelukkig is Justin die expert!
Oké, de motor past, de transmissie is geflipt, we weten welke onderdelen van welk model SsanYong we nodig hebben om het motorblok dermate te modificeren dat hij waarschijnlijk zal passen! Aan ons de taak deze onderdelen te gaan zoeken in de krochten van de car markets Dahore en Ogoemer. En zo komen we aan in het tijdperk van de eindeloze to-do- en boodschappenlijstjes aanbreekt, hard werken, weinig slapen, maar voor nu kunnen we opgelucht adem halen, stap 1 is gezet nu de rest nog...
HOTO
ALBUM
NADAAM